Rozmowy forumzdrowia.pl

Czy istnieją dodatkowe korzyści z przyjmowania DTA?

Oceniono, iż przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej może, oprócz zapobiegania ciąży, mieć także wielokierunkowy, korzystny efekt  zdrowotny. Do tych korzyści należy zaliczyć:

zmniejszenie obfitości i bolesności krwawień miesiączkowych, tym samym zmniejszenie ryzyka niedokrwistości z niedoboru żelaza,

zmniejszenie występowania raka jajnika i raka endometrium (błony śluzowej macicy),

zmniejszenie ryzyka wystąpienia łagodnych chorób sutka oraz torbieli czynnościowych jajnika.

O jakich niekorzystnych efektach DTA należy także pamiętać?

Do najpoważniejszych działań niepożądanych doustnej antykoncepcji hormonalnej należy:

• nieznaczny wzrost ryzyka zachorowania na raka piersi

- najprawdopodobniej istotny czynnik ryzyka u kobiet powyżej 35 r.ż.,
- po 10 latach od odstawienia DTA ryzyko raka piersi równe jest ryzyku u kobiet w tym samym wieku nie stosujących antykoncepcji hormonalnej,
kobiety, w których rodzinach występował rak piersi nie powinny przyjmować DTA!

• wpływ na czynność wątroby – może dojść do wzrostu we krwi enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT)

• zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, szczególnie u kobiet z mutacją czynnika V Leiden, nadciśnieniem tętniczym, palaczek tytoniu,
• bóle piersi,
• nudności, wymioty,
• zmiany masy ciała,
• nieprawidłowe plamienia i krwawienia przełomowe,
• skłonność do nastrojów depresyjnych,
• zmniejszenie libido.

Występowanie ww. działań ubocznych w znacznej mierze zależy od składu hormonalnego tabletek i  indywidualnych uwarunkowań kobiety. Często zamiana jednego preparatu na inny wystarczy do ich zredukowania.

W jakich sytuacjach przeciwwskazane jest przyjmowanie DTA?

Przyjmowanie DTA jest bezwzględnie przeciwwskazane w przypadku występowania:

• ciąży,
• żylnej choroby zakrzepowo – zatorowej (zakrzepicy żylnej, zatorowości płucnej) obecnie lub w wywiadach,
• choroby wieńcowej,
• otyłości,
• nadciśnienia tętniczego powyżej 160/100,
• cukrzycy,
• raka sutka i raka endometrium,
• aktywnej choroby wątroby, porfirii,
• wrodzonych zaburzeń krzepnięcia.

Przed przepisaniem pacjentce doustnej antykoncepcji hormonalnej lekarz jest zobowiązany upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży, przeprowadzić dokładny wywiad w kierunku zaburzeń krzepnięcia, chorób wątroby, nowotworów kobiecych oraz dokonać pomiaru ciśnienia tętniczego.

Autor: Lek. Maria Miąskiewicz

Opracowano na podstawie: „ Endokrynologia ginekologiczna” Piotr Skałba, PZWL

Share on Facebook

Co to jest dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna?

Dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna (DTA) jest formą doustnej antykoncepcji hormonalnej. Jest w pełni odwracalną metodą antykoncepcji, tzn. po odstawieniu tabletek można bezpiecznie zajść w ciążę. Obecnie w skład DTA wchodzi etynyloestradiol (syntetyczna pochodna estrogenowa) oraz różne formy progestagenów (pochodne 19-nortestosteronu, 17-alfa-hydroksyprogesteronu i 17-alfa – spironolaktonu).

Czym różnią się poszczególne tabletki między sobą?

Dostępne na rynku preparaty różnią się składem, zarówno ilościowym jak i jakościowym, estrogenu i progesteronu. Pozwala to na indywidualny dobór preparatu dla potrzeb danej pacjentki. Różne są także systemy produkcji tabletek – jednofazowe (wszystkie tabletki w opakowaniu zawierają taką samą zawartość estrogenów i progesteronu) oraz dwu- i trójfazowe(tabletki na poszczególne dni różnią się stężeniem hormonów).

Jaki jest mechanizm działania DTA?

Przyjmowanie estrogenu zawartego w tabletce prowadzi do zahamowaniu produkcji gonadotropin przysadkowych – lutropiny (LH) i folikulotropiny (FSH). W konsekwencji zablokowane zostaje wzrastanie pęcherzyka dominującego w jajniku i owulacja. Dodatkowo zmienia się konsystencja śluzu szyjkowego, co utrudnia przechodzenie plemników.

Jaka jest skuteczność DTA?

Do oceny i porównania skuteczności różnych metod antykoncepcyjnych służy tzw. wskaźnik Pearla, definiowany jako odsetek niepowodzeń w grupie 100 kobiet stosujących daną metodę antykoncepcji przez rok. Wskaźnik Pearla dla tabletki dwuskładnikowej wynosi 0,1-0,3 i wskazuje na wysoką skuteczność tej metody antykoncepcji.

Jaki jest prawidłowy schemat przyjmowania DTA?

Jedno opakowanie zawiera 21 czynnych hormonalnie tabletek. Tabletkę antykoncepcyjną należy przyjmować pojedynczo, codziennie, o stałej porze, przez 21 dni, począwszy od pierwszego dnia cyklu (pierwsze dnia miesiączki). Po skończeniu pierwszego opakowania należy zrobić 7-dniową przerwę, w czasie której występuje krwawienie (zwykle około 2. – 3. dnia). Po upływie 7 dni należy rozpocząć przyjmowanie kolejnego opakowania. Istnieje także możliwość przyjmowania kolejnych opakowań bez przerwy.

Co może wpłynąć na skuteczność DTA?

Bardzo istotna z punktu widzenia skuteczności antykoncepcji jest przerwa pomiędzy kolejnymi opakowaniami – nie może być ona dłuższa niż 7 dni. W przeciwnym wypadku istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia owulacji i niepożądanej ciąży. Obecnie na rynku dostępne są także preparaty zawierające 28 tabletek – 21 tabletek czynnych hormonalnie i 7 tabletek bez aktywności hormonalnej przyjmowane w czasie 7-dniowej przerwy; który mają ułatwić stosowanie tej formy antykoncepcji.

Na zmniejszenie skuteczności antykoncepcji wpływają także:

- wymioty występujące do 2 godzin po przyjęciu tabletki – wówczas należy przyjąć kolejną tabletkę z opakowania

- niektóre leki: leki przeciwpadaczkowe – takie jak: barbiturany, fenytoina, karbamazepina oraz antybiotyki – tetracykliny, cefalosporyny, penicyliny.

Warto skonsultować z lekarzem czy przepisywany przez niego lek nie będzie wpływał na skuteczność DTA – w takiej sytuacji w okresie przyjmowania leku,  konieczne może być zastosowanie dodatkowej metody antykoncepcji.

Opracowała: Lek. Maria Miąskiewicz

Źródło: „Endokrynologia ginekologiczna” Piotr Skałba, PZWL

Share on Facebook